جريج گفت : در توصيف مردمى است كه چون دسته اى را پيغمبر ( ص ) بجنگ ميفرستاد پيش از آنكه حضرت به آنها چيزى بگويد با يكديگر ميگفتند : دشمن آنها را چنين كرد و چنان كرد . ابو الفتوح نوشته : اين هم وصف منافقان است كه رسول عليه السّلام آنها را به جائى فرستادى و ايشانرا ظفرى يا كسرى بودى . منافقان بشتافتندى و آن خبر از صادر و وارد بپرسيدندى و با يكديگر گفتندى پيش از آنكه با رسول ( ص ) گفتندى . مجمع : يعنى خبرهاى دروغ و اراجيف كه در شهر مدينه منتشر ميشد براى تحريك مردم يا از طرف دشمن كه به منظور ترساندن نقل ميكردند ، و يا از تسلَّط مؤمنين بر كافران كه موجب امان و آسايش خاطرها بود . فخر : در اين آيه يكى از كارهاى زشت منافقين يادآورى شده است كه چون دشمنى ميان كافران و مسلمانان سخت بود . و هر يك منتظر فرصت و تهيه ى وسيله ى حمله به طرف خود بود ، از اينجهت هر وقت براى مسلمين وسيله ى گشايش فراهم ميشد منافقين اخبار راست و دروغ و اراجيف منتشر ميكردند و كفّار خبردار ميشدند و وسيلهء دفاع براى خود فراهم ميكردند ، و اگر براى مسلمانان خبرى وحشتآور ميرسيد آن را با شاخ و برگ منتشر ميكردند كه بيشتر وسيله ى ترس مسلمين ميشد . « وَلَوْ رَدُّوه إِلَى الرَّسُولِ » 83 طبرى : يعنى اگر اخبارى كه از طرف دشمن يا مسلمين ميرسيد بپيغمبر يا بزرگتران و كارگشايان خود بگويند و از ديگران پنهان كنند و فاش ننمايند تا تحقيق كنند و درست و نادرست را معلوم دارند آنها كه اهل استنباط و فهم هستند مطلب را ميفهمند ، و راست را تصديق ميكنند و دروغ را روشن ميسازند . ابو الفتوح : امام باقر ( ع ) فرموده است مقصود از اولى الأمر ائمّه معصومين ( ع ) هستند سدّى و جبّائى گفته‌اند مقصود فرماندهان و امرائى هستند كه با يك عدّه مأمور جنگ قبائل ميشدند . حسن و قتاده گفته‌اند : مقصود علماء و ملازمين پيغمبر هستند ، و در كلمه ى « منهم » دوم ، دو معنى گفته‌اند ، 1 - مقصود اولى الأمر است يعنى خواهند دانست آن عدّه از اولى الامر كه مرد استنباط هستند و فهم ، 2 - مقصود منافقين متجسّس از اخبار است يعنى خواهند دانست آن كسانى كه پى خبر و روشن كردن قضايا هستند .